محمد يوسف واله قزوينى اصفهانى
462
خلد برين ( فارسى )
شرف خلف قاضى جهان سيفى حسنى قزوينى كه جلايل ذات و كرايم صفاتش از شرح و بيان مستغنى است بالا كشيده و به اثمار انواع كمالات صورى و معنوى كه يكى از آن فرمانفرمائى قلمرو حسن خط است فايز گرديده . در بدايت حال كه بريد كلك گهر سلكش سواد اعظم مداد بنياد نهاد به دام شاگردى مولانا مالك ديلمى قزوينى كه از استادان بدايعنگار اين فن بود افتاد و طريق تعليم و نزاكت و مزهء خط را از او فرا گرفته در ايام جوانى نزاكت قلم و حسن خطش به مرتبهء كمال رسيد و چون محرف نويس بود در اواخر عمر كه به سبب ضعف باصره ، ترك مشق كرده بود معتقد شيوهء مولانا سلطانعلى مشهدى گرديد و خط او را سرمشق مولانا مير على و ساير خوشنويسان اين فن مىدانست . و از ساير كمالاتش يكى ديگر تتبع آثار سلف و پيروى ارباب سير بود و سالها بر اشعار و دواوين متقدمين و متأخرين گرديده تذكرهاى مشتمل بر احوال شعراى روزگار تأليف نمود و بذل جهدش در اين باب به جائى رسيد كه اگر از كسى مصرعى موزون سر زد در آن تذكره صاحب نام و نشان گرديد و با آن كه روزگار سعادت آثارش صرف آن كار شد اما چنانچه دلخواه او بود به شيرازهء اتمام نرسيد . همچنين در فن موسيقى و علم ادوار ، يگانهء روزگار و در زمان فرخنده نشان خاقان عليين آشيان منظور نظر تربيت و عنايت شاهزادهء كامكار سلطان حمزه ميرزا و از جملهء مخصوصان و مقربان آن و الا - تبار بود . و چون اورنگ جهان ستانى به جلوس همايون نواب گيتى - ستان فردوس مكانى پايهء آسمانى گرفت كوكب طالع خدمتش بيشتر از پيشتر عارج معارج درجات صعود بود تا در بعضى از اسفار خير - آثار خراسان به جهان جاويدان نقل مكان نمود . ديگر ميرزا ابراهيم اصفهانى گرامى خلف ميرزا شاه حسين وزير و در زمرهء ارباب استعداد بىسهيم و نظير بود و در حسن خط ، تتبع طور [ 99 ] مير مذكور نموده محرفنويسى پيشه كرد و در خوشنويسى اهتمام تمام به جاى آورد اما چنانچه دلخواه وى بود